Çështja shqiptare në kontekstin e Krizës Lindore: dinamikat gjeopolitike dhe diplomacia e Fuqive të Mëdha
Mots-clés :
Kriza Lindore, Çështja Shqiptare, Lidhja Shqiptare eRésumé
Ky punim analizon trajektoren e çështjes shqiptare brenda matricës komplekse të Krizës Lindore, duke interpretuar ndërveprimin dialektik midis antagonizmave hegjemonikë të Fuqive të Mëdha, procesit të dekompozimit institucional të Perandorisë Osmane dhe konsolidimit të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare. Artikulli pohon se intervali kohor 1877-1881 shënoi një metamorfozë strukturore të çështjes shqiptare, duke e shndërruar faktorin shqiptar nga një problematikë të brendshme të Portës së Lartë në një variabël gjeopolitik të pashmangshëm në diskursin diplomatik ndërkombëtar. Përmes shqyrtimit të Traktatit të Shën Stefanit dhe Kongresit të Berlinit, dokumentohet asimetria midis aspiratave legjitime për vetëvendosje dhe “indiferencës së organizuar” të kancelarive evropiane, të cilat e trajtuan popullsinë shqiptare si një entitet demografik pasiv dhe pa subjektivitet juridik. Një vëmendje e veçantë i kushtohet rolit nxitës të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, si manifestimi i parë i strukturuar i ndërgjegjes politike dhe subjektivitetit institucional kombëtar, përballë margjinalizimit sistematik të aspiratave shqiptare gjatë punimeve të Kongresit të Berlinit.Téléchargements
Références
1. Thëngjilli, P. (1997). Historia e Perandorisë Osmane. Tiranë: SHBLU, f. 177-197.
2. Schumacher, L. R. (2014). “The Eastern Question as a Europe question: Viewing the
3. Sluglett, P. & Yavuz, M. H. (2011). War and Diplomacy: The Russo-Turkish War
4. Frashëri, K. (1989). Lidhja Shqiptare e Prizrenit. Tiranë: Akademia e Shkencave, f.
5. Akademia e Shkencave e Shqipërisë (2002). Historia e Popullit Shqiptar. Vëll. II.
7. Rizaj, G. (2011). Shqipëria e Sipërme 1800-1913. Prishtinë: Instituti Albanologjik.
8. Dauti, D. (2018). Britain, the Albanian Question and the Demise of the Ottoman
9. Skendi, S. (1953). “Beginnings of Albanian Nationalist and Autonomous Trends:
10. Sohrabi, N. (2018). “Reluctant Nationalists, Imperial Nation-State, and Neo-Otto-
11. Skendi, S. (1953)..., 219-232.
12. Frashëri, K. (1989)..., f. 105-115; Shih, Belegu, Xh. (1939). Lidhja e Prizrenit dhe
13. Heraclides, A., & Kromidha, Y. (2023). The rise of Albanian nationalism, Greek-Al-
14. Kontekstin tragjik të traktatit e rëndonte edhe situata humanitare e krijuar gjatë
15. Shih, Frashëri, K. (1989), vep. cit., f. 115-125. Gerolymatos, A. (2013). “From the
16. Gawrych, G. W. (2006). The Crescent and the Eagle: Ottoman Rule, Islam and the
17. Historia e Popullit Shqiptar, vëll. II, f. 120-125.
18. Hoxha, A. R. (2009). “Lidhja e Prizrenit dhe Çështja Shqiptare gjatë viteve 1878-
19. AMAE, Vol. 389, (Raport nr. 62), Raporti i konsullit Moro, Janinë, 7 janar 1877.
20. Historia e Popullit Shqiptar, vëll. II, f. 132-135.
22. Telegrami i konsullit anglez Kirby Green drejtuar Lordit Beaconsfield, 13 qershor
23. Özkan, E. (2022). “An Analysis of the Effect of the 1878 Berlin Treaty on Diplo-
24. Stoianovich, T. (1967). “Review of The Albanian National Awakening, 1878-
25. Ozkan, E. (2022). “An Analysis of the Effect of the 1878 Berlin Treaty on Diplo-
27. Salihu, M. A. (2019). “The Albanian League of Prizren: Historical Overview”.
28. Dauti, D. (2018)..., f. 50-80. Kolasi, K. (2013). Studim mbi Lidhjen Shqiptare të
29. Po aty.
31. Teksti i neneve 1, 3, 6 dhe 24 të Traktatit të Shën Stefanit, cituar nga Historia e
32. Medlicott, W. N. (1938). The Congress of Berlin and After: A Diplomatic History of
34. Dokumenti kushtetues i Kuvendit, Kararnameja, me 18 nene dhe e firmosur nga
36. Hoxha, A. R. (2009)..., f. 7-11.
37. Frashëri, K..., f. 155-165.
39. Gawrych, G. W. (2006)..., f. 75-100.
40. Krisafi, K. (2009). “Lidhja Shqiptare e Prizrenit dhe faktori ndërkombëtar”. Stu-
42. Krisafi, K. (2009). “Lidhja Shqiptare e Prizrenit dhe faktori ndërkombëtar”. Stu-
43. Po aty.
44. Po aty.
45. Schumacher, L. R. (2014)..., f. 72-78. Frashëri, K..., f. 170-180. Salihu, M. A.
