Kufiri - simbol i ndarjes me pasoja kombëtare te shqiptarët në Mal të Zi

Abstract

Në hapësirën etnogjeografike shqiptare çështja e kufijve ka marrë përmasa të veçanta në pjesën e dytë të shek. XIX, kur në Evropën Juglindore, filluan të formohen shtetet kombëtare. Pikërisht një dukuri e tillë u përcaktua në sajë të vendimeve në Kongresin e Berlinit(1878), ku filloi dekompozimi i hapësirës shqiptare, që vazhdoi më pas në Konferencën e Londrës (1913), me pasoja të mëdha territoriale e demografike. Në këtë aspekt në veriperëndim të hapësirës shqiptare, vise shqiptare iu dhuruan Malit të Zi, duke iu shkëputur shtetit amëShqipërisë. Në rrethana të reja shoqërore e politike, në kuadër të regjimeve e sistemeve të kohës, shqiptarët e këtyre viseve kanë luftuar për të mbijetuar në mbrojtje të identitetit të tyre kombëtar. Kemi të bëjmë me të jetuarit në zonën kufitare, e cila për shqiptarët ishte simbol i kufirit të imponuar, që ka pasur pasoja të ndryshme, që janë të pranishme deri në ditët tona. Vetëm ata që e kanë përjetuar për dekada me radhë një gjendje të tillë, të ndarë nga një kufi i hekurt dhe të izoluar nga populli e shteti amë, mund ta kuptojnë se kufiri nuk ishte thjesht simbol i ndarjes. Siç do të dëshmojnë të dhënat që do të paraqiten në këtë kumtesë, të jetuarit në zonën kufitare përbënte një sfidë të vazhdueshme të ekzistencës dhe të mbijetesës kombëtare.